Community Support geeft eenzame grip op eigen leven terug

Organiseren van eigen kracht. Dat is in het kort wat Community Support voor eenzame mensen doet. “Ik help mensen zodat ze het zelf weer kunnen doen”, vertaalt Loes Veninga als ambulant hulpverlener de Community Support-methodiek naar haar praktijk van alledag. “Naast iemand gaan staan en ook met mensen om hem heen beginnen bij wat nog wel lukt. Dan zie je hele mooie dingen ontstaan.” Het kenniscentrum Community Support traint en adviseert zorgverleners en vrijwilligers in deze methodiek.

Kracht van de persoon zelf staat voorop

Mensen die vast zitten in hun leven en zich eenzaam voelen kloppen zelf bij Community Support aan of worden – mits zo iemand daarmee instemt – aangemeld, bijvoorbeeld door de huisarts. Het doel van Community Support is om cliënten de grip op hun leven terug te geven. Het in 2001 opgerichte kenniscentrum vindt de rol van behandelaars belangrijk, maar gaat voor de oplossing allereerst uit van de kracht van de persoon zelf. Ook diens sociale netwerk – hoe klein ook – bevat vaak hulpbronnen die bruikbaar zijn voor het versterken van de positie van de persoon.

Mensen zonder netwerk bestaan niet

Veninga komt als ambulant hulpverlener al zeven jaar over de vloer bij mensen in probleemsituaties. “Mensen zijn vaak door meerdere oorzaken aan de zijlijn komen te staan. Een moeilijke jeugd, een beperking of ziekte, werkloosheid, schulden, een scheiding, die dingen kunnen allemaal een rol spelen. Mensen zitten dan eenzaam thuis en denken vaak dat ze niemand meer hebben op wie ze een beroep kunnen doen. Maar mensen met helemaal geen netwerk bestaan eigenlijk niet, is onze ervaring. Als je doorvraagt blijkt er altijd nog wel een familielid te zijn of bekende in de buurt. Of iemand waarmee ze nog contact hebben via de telefoon of via social media.”

Er zijn altijd mensen die willen helpen

Veninga: “Dus het eerste wat ik met een nieuwe cliënt doe, is samen met hem kijken naar wat die nog aan eigen netwerk heeft. En vervolgens naar wat hij nodig heeft en wie hem daarbij kan helpen. Er zijn altijd mensen die willen helpen. Al moeten cliënten vaak eerst over een drempel heen. Zeker oudere mensen vragen niet snel om hulp. Ze zijn nog van de generatie die anderen niet wil belasten met hun eigen probleem.”

Speerpunten

Focus op de eigen kracht van de cliënt en kijken naar wat hij met ondersteuning van zijn eigen netwerk kan bereiken, zijn belangrijke speerpunten van de Community Support-methodiek. Ook een speerpunt is het rond de klant organiseren van een ‘steungroep’, met naast mensen uit het eigen netwerk ook professionals en vrijwilligers. Het samenwerkingsplan dat die groep opstelt is gericht op het versterken van het zelfvertrouwen van de cliënt. Zodat die minder afhankelijk wordt van professionele hulpverlening en het uiteindelijk met zijn eigen netwerk redt.

Voorbeeld denken in mogelijkheden

“Denken in mogelijkheden, vanuit de positieve psychologie, is ook een speerpunt”, licht Veninga de methodiek nader toe. “Wat lukt de cliënt nog wel en wat kan hij zelf voor anderen betekenen. Want als iemand geen hulp wil aannemen, kun je als eerste stap kijken of je diegene kunt inzetten, bijvoorbeeld als vrijwilliger. Op die manier helpt iemand zichzelf ook. Want het sterkt het gevoel van eigenwaarde.“ Veninga begeleidde een tijd een vereenzaamde man van 68 met een verstandelijke beperking. Hij bezorgde de buurt stankoverlast doordat hij zijn vuilcontainer telkens vergat buiten te zetten. “Nu doen buren dat en in ruil doet hij kleine klusjes. En voor kerst braadt hij voor de hele buurt rollades. Dat kan hij heel goed. Het geeft hem een trots gevoel en hij is niet meer eenzaam.”

Valkuil voor zorgverlener

Een valkuil voor iedere zorgverlener noemt Veninga de neiging om zelf te veel dingen voor de klant te doen. “Mijn basishouding is steeds kijken naar of ik als professional iets moet doen of dat iemand uit het eigen netwerk van de klant dat kan. Dat gaat natuurlijk niet in een keer. Vaak is er eerst ook professionele hulpverlening nodig om de boel op orde te brengen, bijvoorbeeld bij schuldverlichting. Maar het doel blijft dat iemand het met zijn eigen netwerk rooit. Of met een vrijwilliger voor iets specifieks, zoals het afhandelen van ingewikkelde post. Al is dat in principe ook een opstapje naar het in het eigen netwerk vinden van iemand die het kan. Of zoals die man van 68. Die heeft nu een bewindvoerder die zijn financiën regelt.”

Voorbeeld: klasgenoot kreeg jongen bed uit

Ze vertelt ook van een depressieve jongen die op schooldagen in bed bleef liggen met het gevoel dat het zijn klas niet uitmaakte of hij nou wel of niet kwam. “In plaats van dat ik als hulpverlener in dat gezin voortdurend bezig was met die jongen uit bed krijgen, heb ik een van zijn klasgenoten zover gekregen dat die hem ’s ochtends kwam ophalen. Dat werkte veel beter dan dat ik of zijn ouders aan hem stonden te trekken. Want die klasgenoot gaf hem het gevoel dat hij er voor zijn klas wel toedeed.”

Digitaal systeem voor steungroep

Veninga benadrukt dat Community Support heel transparant werkt: “We doen niets buiten de klant om. We werken met een digitaal volgsysteem waarin zowel de behandelaar als de klant kunnen inloggen. En als de klant dat goed vindt zijn netwerk ook. Die open manier van communiceren maakt iedereen in de steungroep verantwoordelijk voor het proces. Heeft iemand iets goed geregeld voor de klant, dan kunnen anderen en ik als behandelaar diegene daarvoor in dat digitale dossier ook een pluim geven. Dat kan voor hele kleine dingen zijn, maar zo stimuleer je elkaar wel en uiteindelijk ook de klant.”

Contact

Meer weten? Kijk op www.communitysupport.nl. Op de website staat meer informatie over de methodiek en data van trainingen voor professionals en vrijwilligers (verschillende data en kosten). In deze brochure (pdf) meer over de basistraining. Neem voor vragen contact op met het kantoor van Community Support: : 050-3117272 of info@communitysupport.nl.

Jouw ervaringen

Heb jij ervaring met met Community Support of een aanverwante methodiek? We zijn benieuwd naar je ervaringen! Laat hieronder je reactie achter.