GezelschApp helpt ouderen zelf uit sociaal isolement te komen

Jenny Bergsma is ouderenadviseur bij welzijnsorganisatie Alifa in Enschede. Tot afgelopen juni was ze ook coach van een groep ouderen die meededen aan het pilotproject ‘GezelschApp’. Deze app werd ontwikkeld met het doel gebruikers te activeren in hun sociale leven en gevoelens van eenzaamheid te verminderen. Een kleine honderd mensen deden eraan mee. Jenny is positief over de uitkomsten. “Mensen hebben er baat bij, ze komen in actie. Hun sociaal isolement wordt aangepakt.”

GezelschApp

Voor eenzame ouderen is de GezelschApp een hulpmiddel om contact te leggen. In de app vinden deelnemers een overzicht van activiteiten in hun buurt en in de hele stad. Ze kunnen andere deelnemers met gemeenschappelijke interesses uitnodigen samen activiteiten te ondernemen. Een welzijnscoach begeleidt indien gewenst in het leggen van contacten en toeleiding naar activiteiten.

Deelnemers

De GezelschApp werd voor de gemeente Enschede ontwikkeld door Present Media. De pilot besloeg één jaar. Deelnemers werden geworven binnen het eigen netwerk van Alifa en het netwerk van de vele vrijwilligers die bij het project betrokken waren, maar ook via huisartsen, wijkteams en bijvoorbeeld de huis-aan-huiskrant.

Veel content

De app werd door de deelnemers voor verschillende doeleinden gebruikt. Voor het vinden van activiteiten, maar ook voor nieuwtjes en gewoon leuke tips; recepten bijvoorbeeld. “We hadden veel content”, zegt Jenny. “Naast één betaalde kracht hielden een aantal vrijwilligers zich bezig met het bijhouden, want het was veel werk.” Er was ook een prikbord waar deelnemers oproepen konden plaatsen. “Mensen hebben elkaar op die manier gevonden. Zo is er bijvoorbeeld een koffiegroep ontstaan.” En dan had de app nog een profielendeel, waar iedere deelnemer met een berichtje contact kon leggen met de andere deelnemers. Jenny: “Daaruit zijn ook één-op-één ontmoetingen ontstaan.”

Coaches

De coaches, medewerkers van Alifa én vrijwilligers, hebben achter de schermen een grote rol gespeeld. “Er ging veel tijd zitten in intake en uitleg”, licht Jenny toe. “De app was niet intuïtief genoeg; dat kwam ook als verbeterpunt uit de evaluatie. Het kostte soms moeite om uit te leggen hoe de app werkt.” Ook na de intake bleven de coaches online beschikbaar voor vragen. “Voor technische vragen, als mensen niet meer konden inloggen bijvoorbeeld. Maar ook voor vragen op sociaal gebied.”

Gelijkwaardig contact

Het mooie van de app is dat mensen zelf aan de slag kunnen, vindt Jenny. “Ze zijn niet afhankelijk van een welzijnscoach of een vrijwilliger die koffie komt drinken. Dat laatste is ook heel belangrijk, maar een vrijwilliger blijft toch iemand die een dienst verleent.” Mensen hebben juist behoefte aan één-op-één contacten, en naar contact dat uitgaat van gelijkwaardigheid. “Dat is een vraag die we vaak krijgen: of we iemand niet kunnen koppelen aan een maatje. Natuurlijk kunnen we dat doen, maar we willen ook kijken naar gelijkwaardiger contacten. Iemand vinden die zelf óók zin heeft om te gaan vissen, dat is een ander verhaal.”

Maatwerk

“De app is een mooi middel, omdat mensen een beetje autonomer kunnen blijven. Als welzijnscoach blijf je op de achtergrond om tips te geven en te ondersteunen”, vat Jenny samen. Tegelijk benadrukt ze dat het bestrijden van eenzaamheid maatwerk blijft. “Er is niet één oplossing om eenzaamheid aan te pakken. Je moet verschillende middelen inzetten, passend bij wat iemand kan en wie diegene nodig heeft.”

Onderzoek

Gedurende de pilot zijn de effecten van de app in opdracht van de gemeente onderzocht. Ongeveer de helft van de deelnemers heeft meegedaan aan het onderzoek. Tweemaal werd een vragenlijst ingevuld; aan het begin en aan het eind van de pilot. Ook waren er verschillende focusgroepen. “Uit dat onderzoek kwam naar voren dat 59 procent het wilde blijven gebruiken”, vertelt Jenny. De pilot eindigde desalniettemin na het jaar, de financiering stopte. Reden is dat de gemeente een digitale dienst als de GezelschApp mogelijk wil koppelen aan de reguliere online dienstverlening van de gemeente zelf.

Effect op eenzaamheid?

Door de korte periode en de relatief kleine onderzoeksdoelgroep is het lastig om de effectiviteit van de app te meten als het over eenzaamheid gaat. “Maar we hebben wel degelijk resultaten behaald”, zegt Jenny. “Of het echt tegen eenzaamheid werkt, weet ik niet. Eenzaamheid is moeilijk meetbaar en heel subjectief, het is te groots. Maar eenzaamheid bestrijden begint met het doorbreken van sociaal isolement. Mensen gingen weer naar buiten, hebben nieuwe contacten opgedaan. Dat is winst. Ze komen in actie. Hun sociaal isolement wordt aangepakt.”

Veel vraag

En de vraag naar sociale contacten is groot, zegt Jenny. Zo groot, dat de medewerkers van Alifa besloten hebben het heft zelf in handen genomen. “Er is voorlopig nog geen zicht op een vervolg voor de app, en het is heel belangrijk dat we een digitaal platform hebben waar mensen elkaar op kunnen vinden. Daarom passen we nu onze website aan.”

Meer weten?

Bekijk ook de app-website van initiator Present Media. Over de ervaringen van Alifa kun je contact opnemen met welzijnouderen@alifa.nl of bel 053-4320122. Vragen over de app zelf kun je stellen aan Arno Naafs van Present Media: a.naafs@presentmedia.nl of 053 – 4611083.

Gebruik je zelf ook een vergelijkbare app?

We zijn benieuwd naar je ervaringen. Vertel ons erover in de comments!