GGZ-cliënt niet meer eenzaam in het weekend

Enige tijd geleden kregen we een mailtje van Ingrid van Hamersveld. Geweldig alle aandacht om eenzaamheid tegen te gaan in de zorg. Maar wat als de zorg ‘dicht’ is; als in het weekend activiteiten stilvallen en er geen dagbesteding en therapie is? Daarom wilde ze het project Weekendtref voorstellen, waar zij bestuurslid en vrijwilliger is. Weekendtref is een ontmoetingsplaats voor (ex-)cliënten van de geestelijke gezondheidszorg in Amersfoort juist wanneer de eenzaamheid voor hen het sterkst aanwezig kan zijn. En dat moet in heel Nederland navolging krijgen, vindt ze.

Misschien kun je er als zorgverlener een rol in spelen om zo’n initiatief in de eigen plaats te initiëren of ondersteunen?

Voor en door GGZ-cliënten

Weekendtref bestond 21 mei jl. precies vijftien jaar. Weekendtref biedt (ex-)cliënten van de GGZ elke week op zaterdag en zondag activiteiten in wijkhuis De Driehoek. De organisatie is cliëntgestuurd; het bestuur, de exploitatie en de uitvoering van activiteiten ligt voor de helft in handen van vrijwilligers uit de doelgroep. Zij geven zelf aan wat ze willen en gaan dat zelf organiseren. Er is voor 16 uur facilitering door een uit gemeentelijke subsidie betaalde coördinator, Kino van den Bergh. Zij licht het project verder toe.

Eenzaamheidspreventieproject

“Weekendtref is een eenzaamheidspreventieproject”, zegt Kino. “Juist deze (kwetsbare) doelgroep is gevoelig is voor eenzaamheidsproblematiek. Nogal wat mensen verliezen in de loop van hun ziektegeschiedenis het contact met familie en vrienden. Weekendtref voorziet, op een laagdrempelige manier, in een behoefte om mensen te ontmoeten, om mee te doen aan een activiteit maar ook om eventueel vrijwilligerswerk te gaan ontplooien. Dit draagt bij aan een zekere stabiliteit en structuur in het leven van onze bezoekers.” Daarom gaat Weekendtref ook op feestdagen en in vakanties door. Er komen gemiddeld veertig mensen per weekend, variërend in leeftijd van 25 tot 65+.

Sociale contacten

Veel bezoekers hebben een gebroken netwerk zoals Kino het noemt. Bij Weekendtref vinden zij de dingen die ze in de eigen familie of vriendenkring niet kunnen. Bezoekers kunnen een eigen ondersteunend netwerk opbouwen. Kino: “Ze zeggen: hier ontmoet ik mensen, hier kan ik mezelf zijn. Mensen kunnen ook op een terrasje in de stad zitten om eruit te zijn, maar dat is, als je alleen bent, niet leuk en contacten leggen vinden velen moeilijk. Op ons terras kennen zij de mensen al.” Ook buiten het weekend ontmoeten bezoekers elkaar, is Kino’s ervaring. Zij plannen samen een vakantie of een uitstapje, of zij helpen een ander bij ziekte en gaan mee naar de dokter.

Activiteiten: wat zou je in een regulier gezin doen?

Uitgangspunt van de activiteiten is wat je thuis zou doen in een regulier gezin in het weekend: eten, spelletje, tv kijken, creatief bezig zijn, excursies, een paar keren per jaar naar de bioscoop, een keer naar de dierentuin, etc. Kino en vrijwilligers van buitenaf zijn voornamelijk faciliterend bezig: zij bieden het kader waarbinnen de bezoekers actief kunnen zijn. Er zijn vijf taakgebieden: beheer, activiteiten, gastvrouw/-heer, koks en bestuur. Weekendtref is geen lotgenotencontact waar de gesprekken gaan over ziekte en alles wat ermee samenhangt.

Wmo-bijdrage

Weekendtref is uniek in Nederland, zover Kino het weet; het idee komt uit het Duitse Karlsruhe. In Amersfoort is indertijd Stichting Cliënten Contact Eemland opgericht om het te draaien. De grootste kostenposten zijn het salaris van Kino en de huur van het gebouw. Die worden voor een belangrijk deel uit de Wmo-bijdrage van de gemeente Amersfoort betaald. Daarnaast is er de Stichting Vrienden van de Weekendtref, waar ouders, familieleden, vrienden en kennissen van bezoekers geld doneren. Deelnemers dragen bij door de maaltijd (3,50 euro) en consumpties zelf te betalen.

Initiatief nemen

Aan de basis van Weekendtref stond een familievereniging. Kino weet dat een ontmoetingsplaats aanzienlijk voordeliger te organiseren is vanuit een stichting dan vanuit een zorginstelling. Bovendien is Weekendtref geen behandelsetting en aantrekkelijker voor bezoekers die geen of weinig begeleiding meer hebben. Toch kunnen zorginstellingen mogelijk een rol spelen bij het opzetten van zo’n initiatief. Zo neemt GGZ Centraal in Amersfoort de salarisadministratie van Kino voor haar rekening. En om een stichting op te zetten heb je meerdere disciplines nodig. Kino: “Een cliëntgestuurde ontmoetingsplaats creëren past naadloos in de filosofie van deze tijd om mensen met en voor elkaar te laten zorgen, te laten mee participeren en aan eenzaamheidspreventie te doen. Er is wel een initiatiefnemer met doorzettingsvermogen nodig.”

Geïnteresseerd? Know-how is beschikbaar

Geïnteresseerd om een dergelijk project als Weekendtref op te zetten of mogelijk cliënten van je instelling te stimuleren aan de slag te gaan? Kino helpt je graag op weg. “We zouden het geweldig vinden als onze Weekendtref navolging vindt. De capaciteit om het zelf uit te rollen, hebben we niet, maar we helpen anderen graag op weg. Alle know-how zoals privacy-, klachtenreglement en voorbeeld activiteitenprogramma is voorhanden en delen we graag!” Kino is te contacteren via kino@weekendtref.nl. Kijk voor meer informatie op www.weekendtref.nl