Huisdier-bezoek helpt eenzame in contact met anderen

Eenzame cliënten die zelf geen huisdier meer kunnen houden blij maken met weer het gezelschap van zo’n ‘aaibaar maatje’. En ze zo ook weer in contact brengen met andere mensen. Dat is in een notendop wat de vrijwilligers van ZorgDier beogen met hun wekelijkse bezoekjes mét huisdier aan kwetsbare teruggetrokken mensen, zowel in zorginstellingen als thuiswonend.

Inzet ZorgDier

“Het contact met de dieren heeft een heel positief effect, zegt Anja Dusée, welzijnsmedewerker op een gesloten afdeling voor jonge mensen met dementie van zorginstelling De Hazelaar, Tilburg. “De bewoners komen los en worden vrolijk. Het is ook een heel sociaal gebeuren. Ook mensen die normaal in hun eigen wereld zitten, maken weer contact. Ze beginnen te praten over hun huisdier van vroeger. Heel mooi om te zien.”

Uit: Skipr – reportage Kammen, aaien en knuffelen. September 2017. Via ZorgDier.nl

Voorbeelden

Een ‘aaibare missie’ noemt ZorgDier-initiatiefnemer Jan van Summeren het. “Interactie met een dier troost, werkt helend, daar geloof ik echt in.” Van Summeren heeft er voorbeelden genoeg van. Zoals van een vrouw die teruggetrokken in een zorginstelling woonde en het leven niet meer zag zitten, maar dankzij het bezoek van een ZorgDier vrijwilliger met kat opbloeide en weer naar de gemeenschappelijke ruimte kwam. En een dementerende man die sinds hij in het verpleeghuis bezoek krijgt van een ZorgDier-vrijwilliger met hond weer heldere momenten heeft en herinneringen ophaalt over zijn vroegere huisdieren. En een vrouw die sinds haar man was gestorven het huis niet meer uit kwam, maar met een ZorgDier-vrijwilliger-met hond wel ging wandelen en zo weer in contact kwam met buren.

Huisdier ondersteunde zorgprogramma’s

Stichting ZorgDier Nederland ontwikkelt sinds 2003 huisdier ondersteunde zorgprogramma’s. Daarin ziet ZorgDier voor zorginstellingen een bijzondere uitbreiding van het activiteiten- en zorgaanbod. Op basis van een samenwerkingsafspraak met een zorg- of welzijnsorganisatie gaat een ZorgDier-vrijwilliger wekelijks op bezoek bij eenzame mensen die een huisdier moeten missen. Doordat ze zelf geen hond of kat meer kunnen onderhouden of niet meer zelfstandig wonen. Van Summeren houdt de tel niet precies bij, maar hij schat het aantal cliënt-dier contactmomenten vorig jaar op zestigduizend. Landelijk zijn er nu zo’n vierhonderd ZorgDier-vrijwilligers actief en een tachtigtal getrainde zorgprofessionals.

Sociale steuntheorie

Met ‘huisdier ondersteunde interventies’ gaat ZorgDier te werk volgens de sociale steuntheorie van onderzoeker Eric van Sonderen van de vakgroep psychologie van Rijksuniversiteit Groningen, vertelt Van Summeren. “Door sociale steun kunnen huisdieren ervoor zorgen dat gevoelens van eenzaamheid en angst verminderen of voorkomen kunnen worden.”

Meerwaarde

Volgens ZorgDier heeft de inzet van zorgdieren bij cliënten onder meer een kalmerende en stress reducerende werking, bevordert het de openheid van cliënten en stimuleert interactie. Het vergroot de cognitieve vaardigheden en cliënten ervaren een gevoel van verbondenheid. Bedenk, zegt Van Summeren, zestig procent had vroeger een huisdier. Wat het ‘dieren binnen de zorg brengen’ niettemin nog bemoeilijkt, is dat de meerwaarde van diercontact voor directie en management nog niet onomstotelijk vaststaat en dat zorgverzekeraars deze nieuwe vorm van informele zorg ook nog niet erkennen – financiële obstakels dus.

Mogelijkheden

ZorgDier is voor de financiering van projecten vooral aangewezen op fondsen en sponsors – daarnaar is de stichting dan ook op zoek. Van Summeren legt uit dat er nu projecten lopen bij zes instellingen, “met nog tien in de rij om ook een project te doen”. Voor zorginstellingen zijn er verschillende mogelijkheden om van ZorgDier gebruik te maken. Er is keuze uit individuele ZorgDier-bezoeken, groepsactiviteiten en inpassing in een behandelplan. ZorgDier ondersteunt zorgaanbieders met advisering, training van zorgprofessionals en ondersteuning bij fondsenwerving en een wervingscampagne voor vrijwilligers en hun huisdieren.

Langer thuis

Dat vrijwilligers met hun huisdier ook op bezoek gaan bij mensen die thuis zorg krijgen, is van de laatste tijd. ZorgDier stemde daarmee het zorgdierprogramma af op dat ouderen nu langer thuis moeten blijven wonen. “Zeventig procent van mensen met dementie zit nu ook langer thuis”, signaleert Van Summeren. Andere doelgroepen zijn mensen met een lichamelijke of verstandelijke beperking en nu ook jongeren met een gedragsstoornis. Voor die laatste groep start ZorgDier binnenkort een proefproject voor leerlingen in het speciaal onderwijs.

Meer informatie

Dit artikel is een bewerking van een interview met ZorgDier-initiatiefnemer Jan van Summeren op Samentegeneenzaamheid.nl (Lees het volledige verhaal hier) en informatie van de website Zorgdier.nl. Voor meer informatie kun je contact opnemen met Jan van Summeren via 06-10592212 of secretariaat@zorgdier.nl

Foto: van Zorgdier.nl