Eenzaamheid bij migranten: aandacht voor cultuurverschillen

Eenzaamheid en sociaal isolement komen ook vaak voor bij migranten. Hoe kun je bij díe groep resultaat bereiken om eenzaamheid te voorkomen of verminderen? Via een ‘cultuursensitieve aanpak’, zo is de ervaring van Reza Zandpour van GGZ Eindhoven. Ontdek in zijn verhaal de mogelijkheden.

Eerst aandacht voor culturele verschillen

Een cursus die kan helpen eenzaamheid te voorkomen of verminderen is een assertiviteitscursus. Bij assertiviteit gaat het over de eigen rol van een persoon. Maar hoe iemand zichzelf en zijn of haar rol ervaart wordt sterk beïnvloed door zijn of haar cultuur. In het geboorteland van veel migranten staat het belang van de ‘gemeenschap’ veel meer centraal dan in ons individualistische Nederland. Om vervolgens hier assertiever te kunnen optreden en beter te deel te nemen is het belangrijk dat de cursisten eerst deze verschillen leren kennen en begrijpen. Daarom voegt GGZ Eindhoven dit onderdeel toe wanneer het nodig is. Dit gebeurt aan de hand van praktische voorbeelden van dagelijkse situaties waarin het verschil tussen individualisme en collectivisme aan bod komt.

Over een cultuursensitieve aanpak
Bij elke vorm van deelname aan de samenleving en interactie met anderen heb je als individu de keuze uit meerdere rollen: stel je je bijvoorbeeld op de voorgrond, ben je terughoudend of juist meegaand? Welke betekenis je aan die rollen geeft en hoe je die rollen invult zijn vaak sterk afhankelijk van de cultuur waarin  je bent opgegroeid. Een cultuursensitieve aanpak maakt cursisten bewust van eigen keuzes, de manier van aanpassen aan anderen en de invulling van de eigen rol.

Assertiviteitscursus

Naarmate de cursisten zich meer bewust worden van de culturele verschillen groeit hun motivatie voor en geloof in de effectiviteit van de cursus. Pas hierna wordt gestart met de daadwerkelijke assertiviteitscursus. Opdrachten en casussen van de cursus sluiten aan bij de leefwereld van de migranten, maar de verdere inhoud is vergelijkbaar met andere assertiviteitstrainingen. Onderwerpen die in acht bijeenkomsten aan bod komen zijn onder andere persoonlijke grenzen, gedragsstijlen, de kracht van gedachten, constructief denken, complimenten ontvangen en kritiek geven.

Effect

Reza kan veel voorbeelden noemen van mensen bij wie deze aanpak werkt. Zo heeft hij het over ‘Nuray’ (fictieve naam). Nuray vond met veel moeite de weg naar een lokale zelforganisatie, waar GGZ Eindhoven mee samenwerkt. Na het volgen van een assertiviteitscursus en enkele sessies met een psycholoog kon ze de draad weer oppakken. Ze volgende een train-de-trainercursus, is nu zelf co-trainer voor cursussen en voorlichtingsbijeenkomsten en werkt als vrijwilligster bij een zelforganisatie. Nuray is bezig met een opleiding en heeft een betaalde baan bij een thuiszorgorganisatie. En zo zijn er veel meer voorbeelden.

Noodzaak, geen luxe

We leren dat het voor migranten met eenzaamheidsklachten belangrijk is om zich éérst meer bewust te zijn van de culturele verschillen tussen Nederland en hun geboorteland. Want anders hebben trainingen en cursussen minder effect. Hiervoor kunnen hulpverleners en vrijwilligers een cultuursensitieve aanpak inzetten. Zo’n aanpak is daadwerkelijk cliëntgericht en zorg op maat. Als we resultaat willen bereiken, is zo’n aanpak geen luxe, maar noodzaak.

Vraag het Reza

Wil je meer informatie over cultuursensitieve trainingen? Er zijn verschillende opleidingen. Ook kun je bellen of mailen met Reza Zandpour van GGZ Eindhoven via 06-20391004 en mr.zandpour@ggze.nl.

Jouw ervaringen

Heb jij ook ervaring met het verminderen of voorkomen van eenzaamheid bij migranten? Welke tips en adviezen heb jij voor andere professionals? Laat het hieronder weten!