Minder eenzaam dankzij buurtcirkel

Buurtcirkel is een zorgconcept dat in Nederland geïntroduceerd is door zorgaanbieder Pameijer in Rotterdam. Het uitgangspunt is dat kwetsbare mensen met ondersteuningsvragen elkaar op basis van hun talenten en krachten ondersteunen, opdat zij zelfredzamer worden in het dagelijks leven. En dat werkt, blijkt nu uit onderzoek van bureau Risbo in opdracht van Movisie. Door de groepsbenadering ervaren deelnemers bovendien minder eenzaamheid en heeft de buurtcirkel verschillende deelnemers ondersteund om uit een sociaal isolement te komen. Projectleider Andrea Stierman: “Deelnemers ontwikkelen zich als mens in plaats van als cliënt.”

Zo werkt de buurtcirkel

Een buurtcirkel bestaat uit mensen met een verstandelijke, psychische of psychiatrische beperking die samen een netwerk van negen tot twaalf personen vormen en idealiter in dezelfde buurt wonen. Zij zijn buurtgenoten die met hun talenten iets voor elkaar kunnen betekenen. Een professional van Pameijer fungeert als Buurtcirkelcoach. Ook ondersteunt de professional waar nodig deelnemers bij zwaardere zorgvragen die (nog) niet zelfstandig of binnen het eigen netwerk kunnen worden opgepakt.

Doel

Met de buurtcirkels wil Pameijer het gat verkleinen tussen beschermd wonen en zelfstandig meedoen in de samenleving. Met Buurtcirkel wordt een aanpak beoogd waarin professionals terugtreden, een horizontaal buurtnetwerk wordt opgebouwd, mantelzorg belangrijker wordt en burgers aangemoedigd worden zelfstandig en zelfredzaam te zijn. Inzet: een maximaal aantal sociale contacten met minimale professionele ondersteuning.

Vertrouwen

Het methodisch kader omvat onder meer sociale rolversterking en de ABCD-wijkaanpak, licht Andrea toe. Deelnemers worden in hun kracht gezet, als mens in plaats van als cliënt. Er wordt onderzocht wat zij voor elkaar kunnen betekenen. Het proces van elkaar leren kennen en het creëren van een vertrouwde en veilige setting kost tijd, maar leidt uiteindelijk tot een situatie waarbinnen waardevolle relaties, vriendschappen en vormen van samenredzaamheid ontstaan.

Eenzaamheid

De belangrijkste bijdrage van Buurtcirkel is van sociale aard. Deelnemers ervaren een netwerkuitbreiding, leren elkaar kennen en ondernemen sociale activiteiten met elkaar. Dit verrijkt het leven van deelnemers en is van grote invloed op hun emotioneel welbevinden. In het onderzoek rapporteert 61 procent van de deelnemers zich minder eenzaam te voelen. 29 procent is er neutraal over en 10 procent voelt zich niet minder eenzaam. Buurtcirkel heeft mensen ondersteund om uit een sociaal isolement te komen.

Netwerk

Werkzaam bestanddeel wat dit betreft is de groepsbenadering. Die zorgt ervoor dat deelnemers meer contacten hebben en hun netwerk uitbreiden. Zij ervaren minder eenzaamheid, meer geluk en meer zelfvertrouwen. Bij de onderzochte buurtcirkels vonden deelnemers hun nieuwe contacten vooral in de cirkel zelf. Inmiddels ook daarbuiten, aldus Andrea. Maar ze hebben wel tijd met de buurtcirkel nodig om eerst sociaal sterker te worden.

Opzetten buurtcirkel

De coach van Pameijer (of een samenwerkende organisatie) is de persoon die de Buurtcirkel opstart, deelnemers zoekt en het proces begeleidt. De coach doet de begeleiding samen met een vrijwilliger. De vrijwilliger, die bekend is in de buurt, ondersteunt de (samenwerking tussen) deelnemers en helpt hen met het leggen van contacten in de wijk. De vrijwilliger krijgt op termijn een centralere rol waardoor de buurtcirkel met de hulp van en coaching door de vrijwilliger zelfstandig zou moeten gaan draaien. Gemiddeld genomen is een buurtcirkel na drie jaar tot volle wasdom gekomen.

Naar de 60 Buurtcirkels

In 2013 is Pameijer met zes buurtcirkels gestart in Rotterdam. Inmiddels zijn er ongeveer 25. Ook in andere gemeenten, waar wordt samengewerkt met lokale zorg- en welzijnsorganisaties. Soms ook organisaties uit een andere sector, zoals in Venray, waar een woningcorporatie betrokken is.

Meer informatie

Geïnteresseerd om zelf aan de slag te gaan met Buurtcirkel? Je kunt contact opnemen met Andrea Stierman van Pameijer via andrea.stierman@pameijer.nl of 06 – 20449409. Het effectiviteitsonderzoek van Risbo vind je hier. Het concept Buurtcirkel is geïnspireerd op de community supported networks van het Engelse KeyRing. In Nederland zijn meer op KeyRing geïnspireerde projecten.

Heb je ervaring met een buurtcirkel of vergelijkbaar project?

We horen er graag over? Via mail of deel je ervaring hieronder!