Ontmoetingskamer om eenzaamheid te voorkomen

De ontmoetingskamer Vergeet Me Niet is een laagdrempelige inloop voor ouderen met (beginnende) dementie om eenzaamheid te voorkomen. Ze kwam tot stand uit een samenwerking tussen zorg- en welzijnsorganisaties. Een van de initiatiefnemers is Sjef van der Klein, sociaal werker bij ContourdeTwern in Tilburg.

Vergeet me niet

Sjef legt uit dat Vergeet Me Niet, een ruimte gesitueerd boven een lunchroom in het Tilburgse stadsdeel Reeshof, een gezellige plek is waar ouderen met geheugenproblemen zichzelf kunnen zijn. Ook mensen met een klein netwerk, die ‘zich vergeten voelen’, zijn welkom. De deelnemers worden er aangesproken op wat ze nog wel willen en kunnen. Dat maakt het laagdrempelig en minder beladen dan geïndiceerde dagopvang. Het is geen zorg; wel worden de vrijwilligers goed getraind.

Tussen wal en schip

Het is voor deze mensen vanwege cognitieve achteruitgang lastig om mee te blijven doen, zegt Sjef. Ze vallen tussen wal en schip: nog geen zorg, maar ze verliezen wel aansluiting in de wijk. En het reguliere aanbod aan activiteiten voor ouderen is dan niet zo geschikt. De activiteiten in de ontmoetingskamer lopen uiteen van geheugentraining tot creatieve bezigheden.

Geheugenfitness

Drie ochtenden per week is de ontmoetingskamer open; twee ochtenden inloop en één ochtend geheugenfitness. Elke ochtend komen zo’n 10 ouderen, in wisselende samenstelling. Met winkeliers bekijkt Sjef nog hoe zij bij de ontmoetingskamer betrokken kunnen worden. Hij wil dat ouderen binding blijven houden met de buurt. De deelnemers worden regelmatig mee naar buiten genomen voor een wandeling – tevens goed voor de gezondheid.

Overgang

Er is een sterke groepscohesie, dat vindt Sjef mooi. Maar er is ook doorstroom – vanwege de gang naar een verzorgingshuis, geïndiceerde dagbesteding en bij overlijden. De ontmoetingskamer is een mooie overstap naar geïndiceerde dagbesteding, zegt Sjef: ‘De rituelen die je daar hebt, die komen een beetje overeen met ons. Dat maakt de overgang menselijker, natuurlijker. Sommige mensen komen nog een dag bij ons en gaan twee dagen naar de dagbesteding. We blijven schakelen.’

Vriendschappen

Sjef ziet in de ontmoetingskamer verbindingen ontstaan. Vriendschappen. Mensen lopen met elkaar terug naar huis of doen samen boodschappen. Ze delen gelukkige en verdrietige momenten. ‘Het is lief en leed delen’, zegt Sjef.

‘Ieder mens wil meedoen, meetellen en gezien worden’

Sjef van der Klein‘De welvaart in Nederland groeit, maar problemen als eenzaamheid en armoede worden alleen maar groter. Dat is toch te gek? Ik denk dat het systeem eenzaamheid zelfs versterkt. Er is een cultuuromslag nodig om erger te voorkomen.’ Aan het woord Sjef van der Klein, uitgeroepen tot ‘Sociaal Werker van het Jaar 2018’. Hij gelooft in praktische creatieve oplossingen, laagdrempelig. Lees verder

Samenwerken tegen eenzaamheid

Bij de samenwerking voor de ontmoetingskamer om eenzaamheid te voorkomen zijn Gezondheidscentrum Reeshof, praktijkverpleegkundige ouderenzorg, teamleider van de wijkverpleging, de dementieconsulent van thuiszorgorganisatie De Wever Thuis en ContourdeTwern betrokken. Het idee ontstond toen zorgverleners van het Gezondheidscentrum en De Wever ontdekten dat een specifieke groep ouderen in de wijk vereenzaamt. Zij hebben de eerste bijeenkomst georganiseerd. Sjef is blij met de samenwerking: het helpt snel te schakelen en daardoor kunnen cliënten beter geholpen worden. Bovendien kun je leren van elkaar kennis en kunde.

Winkelcentrum

Maar er zijn meer betrokkenen. Sjef: ‘In de Reeshof hebben we nauw contact met het winkelcentrum, met de huisartsen en de praktijkondersteuners, dat gebeurt in het land nog niet zoveel. De praktijkondersteuner moet goed op de hoogte zijn van het welzijnswerk in de wijk kan bieden. Samen met een collega hebben we al een nieuwe functie bij de huisartsenpraktijk bedacht, een POH Welzijn.’

Investering

Vergeet Mij Niet wordt door de gemeente vanuit de Wmo gefinancierd. Door de samenwerkende organisaties is daar een aanvraag voor gedaan. Niet alleen is de ontmoetingskamer er voor de deelnemers, maar ook geeft het eventuele mantelzorgers mensen met dementie een paar uur voor zichzelf. Er wordt gezocht naar structurele financiering voor uitbreiding van de activiteiten. Daarvoor wordt effectonderzoek gedaan.

Meer informatie

Meer weten hoe in Tilburg de ontmoetingskamer in het leven geroepen is? Je bereikt Sjef van der Klein via ContourdeTwern op sjefvanderklein@contourdetwern.nl.

Dementie en eenzaamheid

prof. Jenny GierveldMensen met dementie ervaren vaak grote problemen om met andere mensen in gesprek te blijven, schrijft prof. Jenny Gierveld op samentegeneenzaamheid.nl. Het is moeilijk om de juiste woorden te vinden. Het is nog moeilijker om namen en gebeurtenissen te benoemen. Creatieve gesprekspartners kunnen behulpzaam zijn en ‘aanvoelend’ helpen de woorden terug te vinden. Andere gesprekspartners voelen zich onmachtig het gesprek gaande te houden en zullen mogelijk contact uit de weg gaan. Wanneer de dementerende persoon zich dit vermijdgedrag bewust is ligt het risico op de loer, dat zij ook zelf het contact met anderen gaan vermijden; met ernstige eenzaamheidsgevoelens als gevolg. Bovendien vinden verschillende onderzoeken een relatie tussen eenzaamheid en het ontstaan van dementie. Lees verder