Samen de dansvloer op met het Danspaleis

Met een ‘disco voor ouderen’ brengt het Danspaleis mensen bij elkaar. Bij verpleeghuis Antonius Binnenweg, een woonzorglocatie in Rotterdam voor zowel jonge mensen als ouderen met een vorm van dementie, haalt welzijnscoach Iris van der Sluis regelmatig het Danspaleis over de vloer. “Mensen die in een rolstoel zitten, gaan ineens staan en beginnen te dansen. Mensen die nauwelijks nog praten, zingen mee.” De werkwijze kent een aantal werkzame mechanismen voor het bestrijden van eenzaamheid bij ouderen.

Terug naar de jaren ’50

Met een welkomstpoort van oude platenhoezen, velours tafelkleedjes en doppinda’s wordt het restaurant voorzien van een jaren ’50 sfeertje. De ‘platendraaier’ staat achter een omgebouwde radiokast met oude schemerlampen, een grammofoonhoorn en natuurlijk platenkoffers. Twee uur lang worden er oude hitjes gedraaid, terwijl vrijwilligers de deelnemers overhalen om de dansvloer op te gaan. Het achterliggende idee: muziek is een middel om mensen bij elkaar én in beweging te brengen.

Eenzaamheid doorbreken

Een van de doelen van het Danspaleis is het verminderen van eenzaamheid ‘met plezier’. Movisie deed onderzoek hoe het Danspaleis daaraan bijdraagt. Mensen die vereenzamen komen in een neerwaartse spiraal van zelfregulering, legt onderzoeker Jan Willem van de Maat uit op de website van Movisie. Ze trekken zich terug omdat ze zich eenzaam voelen, ze ontwikkelen negatieve verwachtingen van sociaal contact en kruipen nog verder in hun schulp. Hun eigenwaarde en zelfvertrouwen daalt. Om dit proces te doorbreken helpt het Danspaleis mensen aan een verwelkomende omgeving, waarin zij positieve sociale ervaringen op kunnen doen en nieuwe contacten kunnen leggen en bestaande contacten kunnen verdiepen. Het leidt de deelnemers af van hun negatieve gedachtestroom en wakkert levenslust aan.

Warme gevoelens

Iris maakte zo’n vier jaar geleden kennis met het Danspaleis. Ze was meteen enthousiast. “Muziek en ouderen is een topcombinatie. Ook voor mensen met dementie is muziek een fijne manier om warme gevoelens naar boven te halen. Natuurlijk heeft niet iedereen dezelfde smaak, maar er zit altijd wel iets tussen waar iemand gelukkig van wordt. Een nummer waar ze vroeger vaak naar luisterden, waar hun ouders nog fan van waren. Iedereen heeft er een eigen verhaal bij. Dan zit de zaal weer vol mensen, een stuk of tachtig, die vroeg of laat allemaal een glimlach op hun gezicht hebben.”

De buurt betrekken

Inmiddels heeft binnen Antonius Binnenweg een verschuiving van doelgroepen plaatsgevonden en ligt de nadruk vooral op revalidatie. Op een aantal verblijfsafdelingen na, zijn de de meeste cliënten tijdelijk in huis. Toen het Danspaleis er voor het eerst kwam, was dat anders. “Wij richtten ons toen ook op ouderen uit de wijk. Dat is een mooie combinatie: mensen die in een verpleeghuis wonen in contact brengen met mensen in de ‘gewone wereld’. Het Danspaleis maakt de drempel voor mensen van buiten om een verpleeghuis eens binnen te gaan veel lager.” En er is nooit gebrek aan animo, benadrukt Iris. “Ik heb wel eens gedacht: misschien moeten we er iets minder ruchtbaarheid aan geven. Als de brandweer nu binnenkomt, weet ik niet of we wel aan alle eisen voldoen. Zat het hele restaurant bommetje vol, één deinende massa blije gezichten.”

Makkelijker te benaderen

Iris ziet vooral veel eenzaamheid bij de doelgroep die aan het revalideren is. “Daarvoor krijgen we vaak verzoeken: kun je eens langsgaan bij die en die? Hij wordt zo somber. Die mensen zie je enorm genieten van de activiteit an sich. Het Danspaleis maakt dat de mensen makkelijker benaderbaar zijn. ‘Hee, ik ken u nog van de vorige keer!’ En dan blijkt de buurvrouw er ook te zijn. Dat helpt, daar ben ik heilig van overtuigd. Maar het is geen remedie voor alle eenzaamheid.”

In beweging komen

Mensen fysiek te laten bewegen is een tweede doelstelling van het Danspaleis. Vrijwilligers nodigen de deelnemers uit op de dansvloer. “Die vrijwilligers worden goed getraind, hoe je bijvoorbeeld omgaat met mensen die in eerste instantie afwijzend reageren. Je ziet zulke mooie dingen ontstaan. Mensen die in een rolstoel zitten, gaan ineens staan en beginnen te dansen. Mensen die nauwelijks nog praten, zingen mee.”

Generatiemix

Iris vindt de mix van generaties in het Danspaleis bijzonder. “Ze vragen ook scholieren om te komen dansen, van het Albeda college in Rotterdam bijvoorbeeld. Dan heb je mensen van 16 tot 96 door elkaar heen, dat geeft een heel andere vibe dan alleen mensen in een rolstoel. Voor de cliënten is het heerlijk om de jeugd ook even voorbij te zien struinen. De jongeren komen vaak omdat ze een bepaalde opleiding hebben gekozen binnen zorg en welzijn. Het Danspaleis is hun snuffelstage, of een onderdeel van een module ouderenzorg of werkervaringsplek. Voor de jongeren een mooie kans om kennis te maken met de doelgroep.”

Iets om naar uit te kijken

Het Danspaleis heeft een positief effect op het sociale leven van ouderen in de buurt, daarvan is Iris overtuigd. “Je ziet dat er contacten ontstaan, buurtbewoners die steeds vaker terugkomen. Het is een gelegenheid waar je mensen ontmoet, iets om naar uit te kijken. Als er over twee weken iets in je agenda staat om je op te verheugen, ziet het leven er heel anders uit.” Of hetzelfde geldt voor de cliënten die aan dementie lijden, daarover is Iris minder stellig. “Eenzaamheid is lastig meetbaar bij mensen met een vorm van dementie. Je kunt het wel zien aan gedrag, dat mensen minder onrustig zijn bijvoorbeeld.”

Advies: ga erheen!

Inmiddels komt het Danspaleis overal in het land met mini-events in woonzorgcentra en buurtcentra. “Ga een keer kijken!”, benadrukt Iris. “En neem je opa, oma of buurvrouw mee. Gaat dat zien, geniet en zegt het voort. En trek een dansjurk aan!”

Meer informatie

Meer over het Danspaleis lees je op Hetdanspaleis.com. Een vraag aan Iris? Neem contact op via 010 – 44 30 443 of i.vandersluis@laurens.nl. Voor het Danspaleis kun je Frédérique Arnold benaderen op 06 – 40098267 of frederique@hetdanspaleis.com.  Aanmelden als vrijwilliger bij het Antonius Binnenweg kan, ook eenmalig, via Rotterdam cares. (Er is niet altijd een Danspaleis gepland.)

Foto: Anne Smeets